Aile Terapisine Gitmek İçin Nedenler

Evlilik terapisti veya aile terapisti, evliler ya da çiftler arasında oluşan ve ayrılmaya yol açabilecek sorunları ele alarak terapi yoluyla çözen eğitimini almış uzmandır. İlişkiyi bitirecek kadar güçlü olan ruh sağlığını tehdit edici duygusal problemler, çiftlerin ilişkiyi sürdürmesini engeller. Tek başlarına bu sorunlarla başa çıkamayan evliler/çiftler uzman bir evlilik danışmanına ya da aile terapistine başvurarak, ayrılmaya yol açan sorunlarını evlilik terapisti iletirler. Aile terapisti ilişkinin sağlıklı bir şekilde devamı ya da ilişkinin sağlıklı bir şekilde bitirilmesine yardımcı olmaya çalışır. Bu konudaki tüm bilgi ve becerisini, deneyimleri çerçevesinde kullanır. Bunu yaparken, çiftlerin evlilik öncesi dönemdeki psikolojik sorunları da araştırır. Bu bakımdan evlilik danışmanı sistematik bir bakış açısına sahiptir. Taraflar arasında olaya objektif bakabilen evlilik terapistinin çiftler arasındaki sorunları çözmesi, evliliğin sürdürülmesini sağlar. Taraflara farklı bakış açıları kazandırır, empati yeteneklerini geliştirici beceriler edinmeleri için uygun psikoterapi yöntemlerini kullanır. Bir aile terapistinin ilgilendiği sorunlar genel olarak şöyle sıralanabilir:


Çiftlerin uzak ve kopmuş hissetmesi, ilişkiden soğumaları

Çiftler çeşitli nedenlerden ötürü duygusal olarak birbirlerinden uzaklaştıklarını hissedebilirler. Evliliği yürütmenin anlamsız olacağına inanabilirler. Bu düşüncenin altında bir sürü olumsuzluklar olabilir. Bu olumsuzlukları ortaya çıkarmak, ilişkiyi yeniden sağlıklı bir şekilde tesis etmek için gereklidir. Evlilik danışmanı, çiftler arasındaki soğukluğa neden olan faktörleri bilimsel olarak ele alır ve psikoterapi yöntemleri ile bu sorunları çözmeye çalışır.

İletişim sorunları

Erkekle kadın arasında ortaya çıkan iletişim problemleri ilişkiyi bitirme noktasına getirebilir. Çiftlerin eşlerine karşı küçük düşürücü davranışlar sergilemesi, sürekli olarak geçmişte meydana gelen hataları birbirlerinin yüzüne vurması, hep aynı suçlamaları gündeme getirmeleri, birbirlerini değersizleştirmeleri,  eşine olan sevgisini ortaya koyamaması, sevgisini dile getirmekte zorlanması veya dile getirmemesi, eşine anlaşılmadığını hissettirmesi, empati yapamaması, eşinin önem ve değer verdiği özel günleri ile ilgilenmemesi  (doğum gününü, evlilik yıl dönümünü), eşinin akrabalarını sürekli eleştirmesi iletişim sorunlarının ve çatışmalarının oluşmasına yol açar. Bu tür sorunlarda genelde erkekler ilişki ve evden uzaklaşmayı tercih ederken, kadınlar kaygı ile ilişki ile daha fazla ilgilenmeye sorunu çözmeye çalışmaya gayret ederek partnerinde “bunalma” hissine neden olabilirler.

Bir süre sonra eşler birbirlerini anlamak için çaba göstermeyi bırakırlar. Birbirlerini anlamayan, iletişim kuramayan çiftler kısa süre sonra ayrılma noktasına gelirler. Evlilik terapisti çiftlerin yaşadıkları bu kısır döngünün farkına vararak  sorunun aradaki olumsuz döngüde yattığını çiftlere fark ettirmeye çalışır. Genel olarak bir evlilik terapisti 12 seanstan oluşan kısa süreli terapi uygulayarak çözüme ulaşır. Bazı terapiler 20 seans sürebilir. Yapılan bir araştırmaya göre vakaların yüzde 65’i 20 seansta çözüme ulaşmaktadır.

Gerginlik ve çatışma yaşama

Eşler arasında zaman zaman gerginlik ve çatışma yaşanabilir. Gerginliğin hiç yaşanmadığı bir evlilik de yoktur. Ancak bu çatışmalar kısa aralıklarla hız kazanmaya başlarsa, evliliğin temellerini sarsabilir. Eşler arasındaki çatışmalar, eşlerin birbirini anlamaması nedeniyle ortaya çıkar. Bu tür sorunların çözülmesi için aile terapisti en iyi seçim olacaktır. Evlilik ya da aile terapisti eşler arasında taraf tutmadan ve genel tavsiyelerde bulunmadan, çiftleri suçlamadan aradaki iletişim ve döngülere odaklanır. Bireylerin getirdiği kişisel sorunlar evliliğe yansıyorsa bunları da bireysel terapi sürecine refere edebilir.

Sadakatsizlik ve aldatma

Sadakat eşlerin ömür boyu birlikte yaşamalarını sağlayan çok güçlü bir bağdır. Sadakat bağı zarar gördüğünde eşler arasında büyük sorunlar ortaya çıkar. Aldatılan eşin, öncelikle yaşadığı güvensizlik, değersizlik ve yalnızlık duygularının bireysel seanslarla ele alınması daha sonra aldatan eşin de bu duyguları eşinin nasıl ve ne şekilde hissettiğini anlaması için terapi süreci yürütülür. Terapist, aldatan eşin kesinlikle bu olayın tekrar oluşmaması için her türlü güvensizlik oluşturan durumun aldatılan eşte oluşturacağı duygusal yıkımın bilincinde olarak üçüncü kişilerle olan tüm irtibatın kesilmesi konusunda kesin bir teminat olması durumunda terapiden yarar sağlanacağını vurgular. Ayrıca aldatma bir tür dürtü kontrol sorunu olduğu için aldatan kişinin bireysel terapiye devam etmesi durumunda bu olayın tekrar etmeyeceğinin altını çizer. Ayrıca  çiftler nasıl oldu da bu duruma geldiler kendi aile dinamikleri içinde anlayabilmelerini sağlanırsa tekrar aldatmanın önüne geçilebilecektir.

Daha sonra güvenin tesisi ve evliliğin kurtulması için aldatan eşin tüm samimiyetiyle, bu davranışı neden gösterdiğini ve eşinde nelere neden olduğunu anlaması çok önemlidir. Böylece eşler, ortak bir noktada buluşabilirler. Aldatmaya götüren nedenlerin ve tehditlerin eşler tarafından fark edilmesi terapi sürecinde ele alınır.

Aldatılma duyguları ile baş etme

Evlilikte, eşlerin duygusal ve fiziksel ihtiyaçlarını sadece birbirleri ile karşılamaları esastır. Aldatma ise, bu ihtiyaçların üçüncü bir kişi tarafından evlilik birlikte devam ederken  sağlanması demek olduğu için, ikili ilişkide güven bağına çok fazla zarar verir. Terapi ortamında aldatılan eşin, duygusal yaralarının sarılması için güven, değerli olma ve ait olma duygularının onarılması çok önemlidir.

İlişki kötüye gittiğinde eşler iletişimi ve empati yapmayı keserler. Eşler arasında başlayan tartışmalar fiziksel şiddete kadar gidebilir. Bazı çiftlerde fiziksel şiddet olmadan, her eş kendini diğerine kapatır ve iletişim kesilir. Sonraki aşama, eşlerin mutluluğu ve huzuru başka birinde araması olacaktır. Aldatma, eşlerin birbirlerine olan sadakat, sevgi ve güven duyguları zedelendiğinde ortaya çıkar. Aslında aldatma, sağlıklı giden bir ilişkiyi sonlandıran bir olay değildir, çoğu zaman kötü giden bir ilişkinin soncudur.

İlişkiyi yeniden alevlendirme

Terapi sırasında ilişkiyi yeniden alevlendirmek aradaki duygusal bağı güçlendirmek için evlilik terapisi yöntemleri uygulanır. Ancak bunun için ilişkiyi başlatan, devam ettiren ve zora sokan tüm  faktörlerin derinlemesine analizi yapılır ve duygusal bağlılık ve bağı yok eden sebepler ortadan kaldırılmaya, yeniden eşler arasında duygusal yakınlık oluşturulması aşamasına geçilir.

Evlilik Terapisti Dr. Hüseyin Doğan